Creativity2Business

Nieuws / Inspiratie

Voorbeeldcases

Orpheus Chamber Orchestra proces als businessmodel voor bedrijfsleven

Het Orpheus kamerorkest uit New York is een bijzonder orkest: het heeft geen dirigent. Het orkest is opgericht in 1972 met als doel de idealen van democratie, persoonlijke betrokkenheid en wederzijds respect die gelden binnen kleine kamermuziekensembles, in te voeren in een grotere orkestsetting. Tegenwoordig is het orkest een van ’s werelds grootste orkesten met meerdere Grammy Awards op haar naam. Het bestaat momenteel uit 27 musici, een raad van advies en een administratieve afdeling.

Om de idealen te verwezenlijken en om zo effectief mogelijk te kunnen communiceren binnen het orkest, besloot men geen dirigent aan te stellen. Binnen een orkest met dirigent is vaak weinig ruimte voor de mening van musici. De dirigent bepaalt wat er gespeeld wordt en hoe. Van orkestmuzikanten wordt vaak gevraagd, zonder tegengeluid, de aanwijzingen van de dirigent op te volgen. Net als bij een autocratische manager op de werkvloer. Dit leidt vaak tot ontevredenheid bij werknemers en muzikanten. Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat orkestmusici vaak negatief zijn over hun carrièremogelijkheden.

Het niet aanstellen van een dirigent diende dus om ontevredenheid en demotivatie te voorkomen. Er is een uniek systeem van collectief leiderschap bedacht waarin elk orkestlid participeert. Het systeem is erg flexibel: musici nemen steeds weer andere leiderschapsposities aan. Dit motiveert iedereen persoonlijk om zo goed mogelijk te presteren, vooral ook ten op zichte van collega’s. Men is meer emotioneel betrokken. Het personeelsverloop is extreem laag bij het orkest en de loyaliteit is erg hoog. Met als resultaat: een beter product, hoge waardering van het publiek en een gezonde basis van de organisatie.

Don Palma (bassist bij het Orpheus Chamber Orchestra):
“Ik ben een jaar weggeweest bij Orpheus en heb toen bij het Los Angeles Philharmonic gespeeld. Het was verschrikkelijk. Ik hield er niet van dat me continu verteld werd wat ik moest doen alsof ik niks meer waard was dan een goede soldaat en alleen maar daar te zitten en te doen wat me verteld werd te doen. Ik voelde me machteloos in het beïnvloeden van het proces, vooral als er dingen niet goed gingen. Ik voelde me gefrustreerd en er was niks dat ik kon doen om de zaken te verbeteren. Orpheus hield me betrokken.”

Het ‘Orpheus proces’ bestaat uit 8 principes:
1. Geef de macht aan de mensen die het werk verrichten.
2. Moedig individuele verantwoordelijkheid aan voor zowel het product als de kwaliteit.
3. Creëer duidelijkheid over ieders rol.
4. Moedig horizontaal teamwork aan op basis van gelijkwaardigheid.
5. Deel en roteer leiderschap.
6. Leer te luisteren en leer mee te praten.
7. Zoek consensus (en vorm een creatief systeem dat ten gunste staat van het bereiken van consensus).
8. Wijd je met passie aan het bereiken van de missie.

Verder zijn er 5 sleutelelementen:
1. Het kiezen van leiders: de orkestleden kiezen bij elk uit te voeren muziekstuk een concertmeester en een eerste violist. Daarnaast selecteren ze een leiderschapsteam van zeven spelers.
2. Het ontwikkelen van strategieën: voordat het muziekstuk wordt uitgedeeld aan het hele orkest, bepalen de gekozen leiders door middel van repetities hoe het gespeeld gaat worden.
3. Het ontwikkelen van het product: het hele orkest mag vervolgens suggesties doen om de gekozen uitvoering te verfijnen en geeft kritiek op elkaars spelen. Als er meningsverschillen ontstaan, wordt er gewerkt aan het bereiken van consensus. Als dit niet lukt wordt er gestemd.
4. Het perfectioneren van het product: vlak voor elke uitvoering luisteren enkele musici vanuit de zaal naar de uitvoering en geven ze feedback aan het orkest.
5. Het leveren van het product: de uitvoering. Het proces houdt hier echter niet op: na elk concert worden impressies over de uitvoering met elkaar gedeeld om volgende uitvoeringen te verbeteren.

Organisaties kunnen veel leren van de ‘Orpheus methode’. Orpheus geeft regelmatig trainingen aan bedrijven, bijvoorbeeld op het gebied van besturen, leiderschapsontwikkeling, HR-training, diversiteit en presenteren. Het is een mooi voorbeeld van innovatie zoals dit ook binnen het bedrijfsleven doorgevoerd kan worden. Zoals de praktijk van het orkest uitwijst, bemoedigt het gedeelde en wisselende leiderschap werknemers in het gevoel dat ze een integraal onderdeel uitmaken van het beslissingsproces en dit leidt tot grote tevredenheid en dus betrokkenheid van medewerkers wat weer leidt tot optimale resultaten.

Harvey Seifter, klassiek opgeleid muzikant en werkzaam voor het Arts & Business Council van Americans for the Arts, was jarenlang directeur van Orpheus. Hij is co-auteur van het boek ‘Leadership Ensemble’ dat lessen geeft over collaboratief management vanuit de methode van het Orpheus Orchestra. Hij ontwikkelde succesvolle trainingen voor het bedrijfsleven die leidden tot samenwerkingsverbanden tussen Orpheus en bedrijven in de VS, Europa en Azië en tot projecten bij MBA opleidingen. Daarnaast was hij betrokken bij het ontwikkelen van de Creative Conversations^© methode van Creativity2Business.

In het fotoblok vindt u een filmpje over de bijzondere werkwijze van het orkest.

Meer informatie over het orkest: www.orpheusnyc.com